De architectuur van Les Arcs

Het Atelier d’Architecture en Montagne (A.A.M.) brengt architecten en stedenbouwkundigen samen die gespecialiseerd zijn in de specifieke uitdagingen van hooggelegen gebieden. De geschiedenis van het bureau is nauw verweven met de ruimtelijke inrichting van Courchevel, een van de eerste Franse skigebieden die op een ongerepte locatie werd ontworpen.

Toen Roger Godino het project Les Arcs lanceerde, vertrouwde hij het Atelier de ruimtelijke ordeningsstudies voor het toekomstige skioord toe. Reliëf, ligging, toegankelijkheid, uitzichten en verkeersstromen werden op gebiedsniveau onderzocht om de meest geschikte locaties te identificeren.

Dit onderzoek leidde met name tot de vaststelling van de drie grote kernen die het skioord zouden structureren: Arc 1600, Arc 1800 en Arc 2000.

Met deze holistische aanpak draagt het A.A.M. bij aan het leggen van de basis voor een bergstedenbouw die erop gericht is in harmonie met de locatie te werken in plaats van deze te beperken. Een manier van denken over ruimtelijke ordening die de identiteit van Les Arcs blijvend zal kenmerken.

1933 – 1980 | Berggids – Medeoprichter van Les Arcs

Robert Blanc werd geboren in Hauteville-Gondon in een boerengezin en groeide op in het hart van de bergen, die hij tot in de kleinste details kent. Als berggids koesterde hij al vroeg het idee om de alpenweiden uit zijn jeugd om te vormen tot een skigebied dat in harmonie is met de omgeving.

In Courchevel ontmoette hij Roger Godino en de leden van het Atelier d’Architecture en Montagne. Uit deze ontmoeting ontstond het project Les Arcs. Zijn kennis van het terrein, de sneeuw en de bergen vormde een van de pijlers van het project, met name bij de keuze van de locaties en de inrichting van het skigebied.

Als directeur van het skioord neemt Robert Blanc actief deel aan de ontwikkeling ervan en draagt hij bij aan de innovatieve geest ervan. Samen met Pierre Gruneberg levert hij met name een bijdrage aan de uitvinding van het ‘evolutief skiën’, een leermethode die de opkomst van nieuwe wintersportvormen in Les Arcs ondersteunt.

Door zijn intuïtie, zijn lokale verankering en zijn kennis van de bergen speelt Robert Blanc een essentiële rol in het ontstaan en de identiteit van Les Arcs.

„Zonder Robert Blanc zou ik Les Arcs nooit hebben opgericht. Hij was het die mij deze plek liet ontdekken en mij zijn deel van de droom verkocht.” – Roger Godino

1926 – 2020 | Architect

Roger Boulet, een architect gevestigd in Savoie, sloot zich aan bij het avontuur van Les Arcs toen Arc 1800 in ontwikkeling was.

Hij werkte met name mee aan de realisatie van Belles Challes en Les Lauzières, twee iconische complexen in de wijk Charvet. Deze complexen, die vanaf 1975 werden opgeleverd, maken deel uit van een stedenbouwkundig geheel dat is ontworpen als een echte bebouwde grens van het skioord.

Door hun ligging kunnen de gebouwen worden geconcentreerd terwijl de omliggende ruimtes vrij blijven, het uitzicht behouden blijft en het autoverkeer buiten het hart van het skioord wordt gehouden.

Met deze projecten draagt Roger Boulet bij aan het vormgeven van het silhouet van Arc 1800 en aan het gestalte geven aan een nieuwe manier van denken over het bergdorp.

1924 – 1999 | Grafisch ontwerper, typograaf en architect

Pierre Faucheux, die zich op het snijvlak van grafische vormgeving, architectuur en design bevond, is een van de grote figuren van de naoorlogse Franse grafische vormgeving. Zijn werk reikt veel verder dan de gedrukte pagina: hij houdt zich ook bezig met ruimtes, structuren, objecten en stedenbouw, altijd met dezelfde drang om te experimenteren en te innoveren.

In 1967 nodigt Charlotte Perriand hem uit om zich bij het team van Les Arcs aan te sluiten. Zijn interdisciplinaire blik past van nature in dit collectieve project, waarin architectuur, design en visuele identiteit op elkaar aansluiten.

In Les Arcs 1600 ontwerpt hij onder meer La Coupole, een houten constructie die een van de iconische elementen van het skioord is geworden. De geometrie van het raamwerk inspireert ook het logo van Les Arcs, waardoor een directe band ontstaat tussen architectuur en grafische identiteit.

Pierre Faucheux brengt zo een unieke benadering naar Les Arcs, waarbij vorm, ruimte en beeldtaal deel uitmaken van één en dezelfde creatie.

„Mijn vak is innoveren.“ – Pierre Faucheux

1930 – 2019 | Ondernemer – Medeoprichter van Les Arcs

Ondernemer en fervent skiër Roger Godino ontdekte begin jaren zestig dankzij Robert Blanc de alpenweiden boven Bourg-Saint-Maurice. Hij was onder de indruk van de locatie en van het project waar Blanc al jaren aan werkte, en besloot deze ambitie vorm te geven: een bergresort van een nieuw soort bedenken.

Roger Godino zag Les Arcs niet als een simpele aaneenschakeling van accommodaties en skiliften. Hij stelde zich een bestemming als geheel voor, waar stedenbouw, skigebied, accommodaties, voorzieningen, sportieve en culturele activiteiten op een samenhangende manier werden ontworpen. Uit deze visie ontstond het concept van het ‘resort-bedrijf’, dat voor die tijd bijzonder vernieuwend was.

Om het project te realiseren, brengt hij mensen met verschillende achtergronden bij elkaar: architecten, ontwerpers, ingenieurs en bergbeklimmers. Charlotte Perriand, Guy Rey-Millet, Gaston Regairaz en Bernard Taillefer kregen grote creatieve vrijheid. Deze collectieve dynamiek maakte van Les Arcs een waar proefterrein voor architectuur, ruimtelijke ordening en nieuwe manieren om het bergleven te beleven.

Naast de bouw van het skioord zet Roger Godino zich in voor een bepaald idee van vakantie: vrijer, actiever, open voor cultuur en toegankelijk voor een zo breed mogelijk publiek. Een visie die blijvend bijdraagt aan de unieke identiteit van Les Arcs.

1903 – 1999 | Architect en ontwerpster

Charlotte Perriand, een vooraanstaande figuur in de architectuur en het design van de twintigste eeuw, stelde al heel vroeg de mens centraal in haar denken. Vanaf 1927 werkte ze samen met Le Corbusier en deelde ze zijn overtuiging dat het lichaam als maatstaf moet dienen voor de inrichting van de ruimte.

Ze kwam uit een familie uit de Savoie en bleef haar hele leven lang een diepe band koesteren met de bergen en de uitgestrekte natuur. Toen ze zich eind jaren zestig aansloot bij het project Les Arcs, vond ze daar een geweldig proefterrein om moderne, functionele architectuur te realiseren die nauw verweven was met het landschap.

Binnen het team van Les Arcs speelt Charlotte Perriand een doorslaggevende rol in het streven naar een samenhangende, veeleisende en gebruiksgerichte architectuur. Haar invloed reikt verder dan het ontwerpen van woningen en meubilair: ze draagt volop bij aan de collectieve geest van het project en aan het vaststellen van de belangrijkste uitgangspunten ervan. Gaston Regairaz omschrijft haar overigens als „de ziel van de groep, de trouwe hoedster van de nauwkeurigheid en de creatieve geest“.

Samen met Guy Rey-Millet, Gaston Regairaz en het hele team van Les Arcs draagt ze zowel bij aan het ontwerp van de gebouwen als aan dat van hun interieurinrichting. Ze ontwerpt met name compacte maar ingenieuze woningen, die openstaan naar buiten, waarbij elke vierkante meter is doordacht om het gebruik te vergemakkelijken en een bijzondere band met de bergen te bieden.

„Ze kwam precies op het juiste moment om ons in staat te stellen risico’s te nemen.“ – Roger Godino 

1901 – 1984 | Architect, ingenieur en ontwerper

Jean Prouvé, architect, ingenieur, bouwer en ontwerper, is een van de grote figuren van de avant-garde van de twintigste eeuw. Zijn werk onderscheidt zich door een zeer concrete benadering van de bouw, gebaseerd op een grondige kennis van materialen, constructies en industriële processen.

In Les Arcs voegde hij zich als deskundige bij het team. Zijn ervaring en technische autoriteit maakten hem tot een echte ‘vrederechter’: wanneer er een beslissing moest worden genomen over een bouwkundige keuze, zorgde zijn advies ervoor dat er een besluit kon worden genomen en dat de gekozen oplossingen de juiste richting kregen.

Hij speelt een doorslaggevende rol bij het uitwerken van de bouwprincipes van het skioord. Hij helpt de ideeën van architecten en ontwerpers om te zetten in realistische, efficiënte oplossingen die zijn aangepast aan de omstandigheden in de bergen.

„De bijdrage van Jean Prouvé was doorslaggevend en bepaalde definitief de bouwwijze.” – Charlotte Perriand, Une vie de création

1932 – 2023 | Architect

Als lid van het Atelier d’Architecture en Montagne behoort Philippe Quinquet tot die generatie architecten die op zoek is naar een nieuwe manier van bouwen op grote hoogte, waarbij functionaliteit, gebruiksgemak en respect voor de locatie met elkaar in evenwicht worden gebracht.

Hij voegde zich bij het ontwerpteam van Les Arcs, samen met Guy Rey-Millet, Gaston Regairaz, Charlotte Perriand en de andere ontwerpers die bij het project betrokken waren. Samen ontwikkelden ze een architectuur die vanuit het terrein zelf werd bedacht, waarbij de gebouwen werden geconcentreerd om het landschap te behouden en waarbij voetgangersverkeer een centrale plaats kreeg.

Philippe Quinquet is met name betrokken bij de ontwikkeling van Arc 1800. Hij is medeontwerper van verschillende projecten in de wijk Le Charvet, waaronder de residentie Le Miravidi, gerealiseerd in samenwerking met Charlotte Perriand, Gaston Regairaz en Bernard Taillefer.

Via zijn werk binnen de A.A.M. draagt hij bij aan deze collectieve aanpak die van Les Arcs een proeftuin voor architectuur en stedenbouw in de bergen maakt.

1937 – 2016 | Architect

Als medewerker van Le Corbusier werkte Robert Rebutato mee aan verschillende projecten binnen diens atelier. Deze ervaring heeft zijn benadering van architectuur gevormd, waarbij hij veel aandacht besteedt aan het gebruik, de verhoudingen en de relatie tussen het gebouw en zijn omgeving.

Na het overlijden van Le Corbusier richtte hij samen met Alain Tavès zijn eigen atelier op. Op verzoek van Charlotte Perriand sloten beiden zich vervolgens aan bij het team van Les Arcs om mee te werken aan de ontwikkeling van Arc 1600.

Ze nemen deel aan dit collectieve avontuur, samen met de architecten en ontwerpers die al bij het project betrokken waren, in een geest van experimenteren en onderzoek naar wonen in de bergen.

Robert Rebutato draagt er zo toe bij dat Arc 1600 aansluit bij de grote principes die door het team van Les Arcs worden verdedigd: functionaliteit, eenvoud van vormen en aandacht voor zowel het landschap als het gebruik.

1930 – 2013 | Architect

Gaston Regairaz, een voormalige klasgenoot van Roger Godino, sloot zich al heel vroeg aan bij het avontuur van Les Arcs. Als architect en stedenbouwkundige werkte hij samen met Guy Rey-Millet en Charlotte Perriand aan de uitvoering van het algemene plan voor Arc 1600.

Zijn taak bestond erin de hoofdlijnen van het project om te zetten in concrete realisaties: de indeling van de gebouwen, de inpassing in de helling, de verkeersstromen en de algehele samenhang. Zo droeg hij bij aan de vormgeving van een skioord dat als een geheel was bedacht, waarin architectuur en stedenbouw nauw met elkaar verweven zijn.

Vervolgens coördineert hij bijna tien jaar lang de realisatie van verschillende grote wooncomplexen in Arc 1800, waaronder Pierra Menta, Les Lauzières en Nova. Complexen die ook vandaag de dag nog bijdragen aan het karakteristieke silhouet van het skioord.

Door zijn rol als architect en coördinator speelt Gaston Regairaz een essentiële rol in de concrete uitvoering van het architecturale project van Les Arcs.

1929 – 2017 | Architect

Guy Rey-Millet was samen met Denys Pradelle betrokken bij de oprichting van het Atelier d’Architecture en Montagne. Al in 1960 ontdekte hij samen met Robert Blanc het gebied waar enkele jaren later Les Arcs zou verrijzen, en hij werd een van de belangrijkste architecten van het project.

Als liefhebber van de bergen en diep humanistisch ingesteld ontwerpt hij een architectuur die in harmonie is met de natuur en het landschap. In Les Arcs pleit hij voor gebouwen die de contouren van het terrein volgen, het uitzicht behouden en zich onopvallend in hun omgeving integreren.

Deze wil om de bergen de hoofdrol te laten spelen, getuigt van een bijzonder vooruitstrevende benadering van toeristische ruimtelijke ordening. „Niet bouwen op de mooiste plek” vat deze filosofie samen: bouwen waar het nodig is, zonder de meest opmerkelijke plekken in beslag te nemen of te ontsieren.

Hij zet zich ook in voor de oprichting van het skioord Les Karellis, waarvan hij de inrichting en architectuur ontwerpt, waarmee hij zijn visie op een berg die tegelijkertijd bewoond, gedeeld en beschermd is, verder uitdraagt.

1924 – 2011 | Schilder

Luc Simon voegde zich bij het team van Les Arcs tijdens de ontwikkeling van Arc 1600. Zijn schilderblik zorgde voor een gevoelige benadering van de ruimtelijke inrichting, waarbij architectuur, reliëf en natuur als één geheel werden beschouwd.

Charlotte Perriand beschrijft het werk rond La Rive en La Cascade als volgt:

„La Rive en La Cascade waren met elkaar verbonden door een alpenweide die door de schilder Luc Simon volledig was heringericht met dennenbomen: de koeien konden aan de voet van de woningen komen grazen, de vogels zongen, de eekhoorns sprongen van boom tot boom met hun staart als een slinger. Beschermde levens, gelukkige stadsbewoners… In de praktijk waren er wel een paar mopperaars die wakker werden van de koebellen. Zij verdienden de bergen niet.” – Charlotte Perriand, Une vie de création

1931 – 2002 | Architect

Bernard Taillefer, bijgenaamd ‘Tallaut’, legde een bijzondere loopbaan af. Hij was opgeleid als meubelmaker en lid van de Compagnons du Tour de France, en oefende verschillende beroepen uit voordat hij zich aansloot bij het avontuur van Les Arcs, waar zijn gevoel voor volume, materiaal en constructie een uitgelezen uitingsvorm vond.

Roger Godino vertrouwde hem aanvankelijk de ontwerpen voor de Chalets Pointus toe, waaruit zijn intuïtieve en inventieve benadering van de bergarchitectuur blijkt. Dankzij zijn praktijkervaring en zijn voorliefde voor experimenteren nam hij geleidelijk aan een belangrijke rol in bij de ontwikkeling van het skioord.

Nadat hij in 1982 als architect werd erkend, werkte hij mee aan het ontwerp van de wijken Les Villards en Charmettoger in Arc 1800, waarna hij een belangrijke rol speelde bij de realisatie van Arc 2000.

Door zijn autodidactische loopbaan en zijn zeer concrete benadering van de bouw brengt Bernard Taillefer in Les Arcs een inventieve architectuur, die rechtstreeks is geïnspireerd door het gebruik, de materialen en de beperkingen van de bergen.

1931 – 2020 | Schilder en architect

Als schilder en architect begon Alain Tavès zijn carrière aan de zijde van Le Corbusier, met wie hij een gedeelde interesse had voor vormen, volumes en de manier waarop architectuur het gebruik van ruimtes bepaalt.

Na het overlijden van Le Corbusier richtte hij samen met Robert Rebutato een architectuur- en stedenbouwkundig bureau op. Beiden werden vervolgens door Charlotte Perriand uitgenodigd om zich bij het team van Les Arcs aan te sluiten en mee te werken aan de bouw van Arc 1600.

Zijn dubbele blik als schilder en architect voedt een gevoelige benadering van de ruimte, met aandacht voor verhoudingen, licht en de integratie van gebouwen in hun omgeving.